MEMO: Bewijs van vakbekwaamheid ondernemer in de binnenvaart

13 juli 2026

Schipper aan de telefoon achter lessenaar

Niet elke binnenvaartonderneming heeft een leidinggevende met het vereiste bewijs van vakbekwaamheid. Lees wat de verplichting inhoudt en hoe je vakbekwaamheid aantoont.

Bij recente controles door de autoriteiten aan boord van binnenvaartschepen bleek dat binnen binnenvaartondernemingen niet altijd minimaal één leidinggevende persoon in het bezit is van het vereiste certificaat "Bewijs van vakbekwaamheid ondernemer in de binnenvaart". De verplichting hiertoe is beschreven in Europese wetgeving, is in Nederland opgenomen in de Binnenvaartwet en wordt verder verduidelijkt in de Binnenvaartregeling.

Artikel 6 Binnenvaartwet, lid 1:

Het is een onderneming of degene die een onderneming drijft verboden bedrijfsmatig goederen te vervoeren, anders dan bestemd voor of afkomstig van de eigen onderneming, zonder dat aan deze onderneming een persoon verbonden is aan wie een bewijs van vakbekwaamheid is afgegeven voor het bedrijfsmatig vervoer van goederen en die daadwerkelijk en bij voortduring leiding geeft aan de vervoersactiviteit van de onderneming.

Artikel 2.1 Binnenvaartregeling:

Artikel 6, eerste lid, van de wet is niet van toepassing op:

a. vervoer met binnenschepen waarvan het laadvermogen niet meer dan 200 metrieke ton bedraagt;
b. vervoer van:

  1. bagage van reizigers met binnenschepen die worden gebruikt voor het beroepsvervoer van personen;
  2. goederen, behorende tot de uitrusting of inrichting van het binnenschip, waarmede zij worden vervoerd; of
  3. aan de vervoerder toebehorende goederen, mits het totale gewicht van die goederen 25.000 kg niet te boven gaat en de goederen voor eigen gebruik bestemd zijn.

Binnenvaartondernemingen die niet onder de genoemde uitzonderingen vallen, moeten een leidinggevende persoon in dienst hebben die in het bezit is van het bewijs van vakbekwaamheid.

Aantonen van vakbekwaamheid

Vakbekwaamheid kan worden aangetoond door middel van een van de volgende certificaten of diploma's:

  • Vakdiploma ondernemer in de binnenvaart (CBR)
  • Diploma met de kwalificatie Kapitein MBO rijn- en binnenvaart
  • Diploma Kapitein/Manager binnenvaart Niveau 3 of 4
  • Beroepsopleidingen met de codes 10650, 93110 of 96540 van het STC of Nova-college
  • Vergunning voor beroepsvervoer van goederen afgegeven door de Inspectie Verkeer en Waterstaat
  • Bewijsstuk afgegeven door de minister op grond van ervaring in andere EER-staten

Personen die al voor 1993 het beroep van ondernemer in de binnenvaart uitoefenden, maar niet in het bezit zijn van een bewijsstuk zoals hierboven beschreven, kunnen een historisch bewijsstuk vakbekwaamheid aanvragen bij het KIWA-register. Hiervoor moeten diverse bewijsstukken worden aangeleverd, zoals aangegeven op hun website.

Website KIWA-register


Examen- en opleidingseisen

Om het vakbekwaamheidsbewijs als ondernemer in de binnenvaart te behalen, moeten 3 examens worden afgelegd bij het CBR:

  • Navigatie (BVN)
  • Onderhoud, gezondheid en veiligheid (BVGVM)
  • Nationale en internationale vervoersmarkt (BVINV)

Om deel te mogen nemen aan de examens geldt een minimumleeftijd van 16 jaar.

Voorafgaand aan het examen Nationale en internationale vervoersmarkt moet worden aangetoond dat men in het bezit is van een van de volgende diploma's of certificaten:

  • Diploma Algemene Ondernemers Vaardigheden (AOV)
  • Het ondernemersdiploma
  • Deelcertificaten "financiering", "Organisatie" en "Administratie" van het ondernemersexamen
  • Een door STEVES (Stichting Toezicht Examens Vervoer en Scheepvaart) afgegeven bewijs van vrijstelling voor genoemde opleidingen

Voor de examens Navigatie (BVN) en Onderhoud, gezondheid en veiligheid (BVGVM) is vrijstelling mogelijk bij bezit van het Kwalificatiecertificaat schipper of een Groot Vaarbewijs A/B.

Meer informatie wesite CBR

De cursus voor de Algemene Ondernemers Vaardigheden en Nationale en internationale vervoersmarkt wordt onder andere gegeven door het Nova-college en het STC.

Links:

Website Nova-college

Website STC


Samenvatting

Voor binnenvaartondernemingen is het verplicht om een leidinggevende persoon in dienst te hebben die in het bezit is van het bewijs van vakbekwaamheid ondernemer in de binnenvaart. Wanneer dit certificaat niet eerder is behaald, bijvoorbeeld als onderdeel van de kapiteinsopleiding, en het ook niet door historische ervaring van voor 1993 bij het KIWA kan worden aangetoond, moet een opleiding met bijbehorende CBR-examens met goed gevolg worden afgelegd. Wanneer bij controle blijkt dat niemand binnen de onderneming in het bezit is van het vereiste certificaat, is dat een overtreding van de Binnenvaartwet. Deze wet wordt in hoofdzaak bestuursrechtelijk gehandhaafd. De ILT biedt bij het ontbreken van een vervoersmanager eerst een waarschuwing met een hersteltermijn van drie maanden. Wordt de tekortkoming niet binnen die termijn hersteld, dan volgt een boeterapport. Bij herhaling kan de toezichthouder een last onder dwangsom opleggen.

Voor vragen over dit onderwerp kunt u contact met ons opnemen via onderstaande knop.

Contact